Zapis testamentowy

Spadkodawca może nie tylko powołać daną osobę do całości spadku po sobie – ale również przydzielić jej po swojej śmierci dany przedmiot z majątku spadkowego. Taka sytuacja został określona przez ustawodawcę jako zapis.

Zapis jest to rozrządzenie testamentowe (TYLKO W TESTAMENCIE) polegające na nałożeniu na spadkobiercę lub zapisobiercę obowiązku spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz innej osoby.

Efektem dokonania zapisu jest powstanie swoistego rodzaju zobowiązania, mocą którego spadkobierca staje się zobowiązanym względem osoby na rzecz której został ustanowiony zapis. Do grona osób, na które może zostać nałożony omawiany obowiązek należą:
- spadkobiercy ustawowi,
- spadkobiercy testamentowi,
- osoby uprawnione z tytułu zapisu (tzw. dalszy zapis),
- ewentualnie spadkobiercy wyżej wymienionych.

Przedmiotem zapisu może być w zasadzie każda rzecz lub prawo, które stanowiło własność zmarłego. Przedmiotem zapisu mogą więc być zarówno drobne pamiątki rodzinne, ale również rzeczy o znacznej wartości – samochód, rachunki oszczędnościowe, a nawet nieruchomość czy lokal mieszkalny.

Z założenia zapis powinien być zgodnie z wolą zmarłego wykonany dobrowolnie na rzecz osoby uprawnionej. Jeśli jednak spadkobierca nie chce przenieść własności rzeczy lub prawa na uprawnionego – zapisobiorca może ubiegać się o przymuszenie go do spełnienia ostatniej woli zmarłego. Roszczenie zapisobiercy staje się wymagalne niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu, o ile spadkodawca nie zdecydował inaczej.

Powództwo z tytułu z tytułu zapisu wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, przed sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część.

Zapisobiercą może być każda osoba fizyczną lub prawna, o ile spełnia warunki zdolności dziedziczenia.

Zapis należy do długów spadkowych, z tym że, odpowiedzialność zobowiązanego ograniczona jest zawsze do wartości stanu czynnego spadku ( art. 1033 kc ). Odpowiedzialność zapisobiercy obciążonego dalszym zapisem ogranicza się natomiast do wartości jego własnego zapisu.

Roszczenie z tytułu zapisu przedawnia się z upływem lat pięciu od dnia wymagalności zapisu.

Pozew o wykonanie zapisu podlega opłacie w wysokości 5 % wartości przedmiotu sporu, nie mniej jednak niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł.